Burn, baby, burn.

Over jodium en de schildklier wordt vaak gesproken. Zeker omdat jodium essentiëel is voor een goede functie van de schildklier. In Nederland krijgen de meeste mensen voldoende jodium binnen, o.a. via brood. Alhoewel…. er zijn tekenen zijn dat de inname van jodium over de hele linie naar beneden gaat, zie bijvoorbeeld het RIVM rapport van medio 2012 op  http://goo.gl/HdNrVG. Nu ons eetpatroon verandert, bv. gebruik van minder brood, of meer gebruik van biologisch brood waaraan geen gejodeerd zout wordt toegevoegd, kan dat op de middellange termijn leiden tot een toename van schildklier aandoeningen.

Als je schildklier te snel werkt, dan wordt veel jodium uit het bloed in de klier opgenomen, en ingebouwd in het schildklierhormoon. Vandaar dat we mensen met een te snel werkende schildklier (thyreotoxicose) adviseren om geen extra jodium te gebruiken. Het is daarbij ook al lang bekend dat het geven van extra jodium in landen met jodiumgebrek het aantal gevallen van te snel werkende schildklier aanzienlijk kan doen toenemen. In het ziekenhuis zien we dit nogal eens optreden na gebruik van jodium-houdend contrast voor het maken van bv. een CT-scan. Recent moesten wij nog een oudere dame in het ziekenhuis opnemen, die zo’n complicatie had, en hier veel klachten door kreeg.

Internet is een fijne bron van oneindig veel informatie, maar ook van veel ‘bagger’. Zo nu en dan duiken op internet mensen op, die onder het mom van ‘natuurlijke behandeling’ extra jodium adviseren als de schildklier te snel werkt (zie afbeelding 1).
tweet01
Dat is in de meeste gevallen echter benzine op het vuur gooien, en kan de thyreotoxicose aanzienlijk verergeren, en veel moeilijker behandelbaar maken. Gelukkig staan steeds vaker ervaren patiënten klaar op sociale media als Twitter om dergelijke onverstandige opmerkingen te corrigeren.

tweet02
Vroeger gingen dokters in de behandeling van een struma met hyperthyreoïdie wel eens over tot het zgn. Plummeren, dat wil zeggen voorafgaande aan een operatie van de schildklier gedurende een korte tijd behandelen met kaliumjodide druppels om de sterke doorbloeding van de schildklier te verminderen. En hierdoor met minder complicaties te kunnen opereren. Extra jodium als je schildklier al te snel werkt, is echter niet heel verstandig.

Dit stukje verscheen in druk in juni 2014 in het tijdschrift Schild, magazine van Schildklier Organisaties Nederland

Subsidie DiabetesFonds voor ontrafelen mechanismen diabetes

Onderzoekers UMCG krijgen subsidie Diabetesfonds voor ontrafelen mechanismen diabetes

Onderzoekers van het UMCG ontvangen een subsidie van 275.000 euro van het Diabetesfonds. Met dit geld gaat Jana van Vliet-Ostaptchouk van de afdeling Endocrinologie onderzoek doen naar verstoringen van het endocriene systeem in het lichaam, die worden veroorzaakt door blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen. Haar onderzoek richt zich vooral op het zichtbaar maken van de onderliggende mechanismen van het ontstaan van diabetes.

De huidige epidemie van type 2 diabetes vormt een belangrijk risico voor de moderne samenleving. Recente gegevens wijzen erop dat blootstelling aan bepaalde milieuverontreinigende stoffen, zogeheten endocriene disruptors (EDC), een belangrijke rol kan spelen in de wereldwijde toename van diabetes. Onderzoek laat zien dat EDC het endocriene systeem in het lichaam op diverse manieren verstoren.

Van Vliet-Ostaptchouk wil in haar onderzoek de relatie tussen EDC, verstoring van de glucosestofwisseling en verhoogd risico op type 2 diabetes nagaan. Tevens wil zij nagaan of dit risico verandert door genetische aanleg en leefstijl. Zij vergelijkt de bloostellingen aan EDC’s en de interactie met erfelijke factoren en voedingsgewoonten en hoeveelheid lichaamsbeweging, tussen gezonde mensen, mensen met overgewicht en een groep van 1500 patiënten met type 2 diabetes.

Voor haar onderzoek maakt Van Vliet gebruik van de gegevens van de LifeLines-biobank. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Dr. A.M. Andersson van het Center of Endocrine Disruptors, Copenhagen University Hospital.  Mede-aanvrager voor de subsidie is Prof. B. Wolffenbuttel van het UMCG. De studie gaat in totaal 4 jaar duren.

23 juni 2014

Poster stolen at congress

Recently I came to learn that you probably know that your science is important when people are stealing your poster.

This happened during the recent European Endocrinology Congress, which was held in the beginning of May in Wroclaw. We were happy to have two posters during the event, about health-related quality of life and about cardiovascular risk factors in the metabolic syndrome. Both studies were performed within the LifeLines Cohort Study.

On Sunday morning I have mounted our posters to the poster walls. This proved to be slightly difficult, as the posters (canvas, so you can fold them; I really HATE posters you need to roll up and carry separately in large tubes on an airplane) were heavier than the fixing material could hold. However, with some extra sellotape we managed to securely glue them to the poster board. I was really surprised when on Monday, on the day I had to present the posters, one of them had disappeared. As they were firmly sellotaped to the board, it did not fall off, but was removed deliberately. At such a moment you have mixed feelings. First, you feel angry because it is very difficult to demonstrate your research results when the poster is gone. However, since someone has taken the time to find your poster and take it, amongst over 1200 other posters, and the sneak through security, this must mean that he or she really liked the research topic. Or, alternatively, the canvas may be of use to build a shelter home, you never know who took it and why. May even have been a homeless guy.

wroc02I left a simple sign, stating the whereabouts of the poster and sending out a sort of APB (see the first picture). Luckily, the organisers were very helpfull, and were able to print out a copy of our poster in A3 format, so that I could hang it side by side with the other poster, and still was able to show the results to our interested collegaues.

PS. If you happen to find the poster, keep it. It will make an excellent sun screen in the upcoming summer !!! Enjoy !!

wroc03wroc01

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bijnierschorshormonen

Bijnierschorshormonen zijn onmisbaar voor het leven. Zij spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling, stofwisseling en immunologische afweer. De productie van bijnierschorshormonen wordt gereguleerd door het hypofysehormoon ACTH. Bijnierschorshormonen oefenen een belangrijk deel van hun functies uit via de specifieke glucocorticoïdreceptor die zich bevindt in de kern van alle cellen in ons lichaam. Behalve voor de vervanging van de productie van hormonen als de bijnier niet goed functioneert, worden glucocorticoïden gebruikt als onderdrukkers van de ontstekingsreacties in het lichaam.

cortisol

 

 

 

 

 

(meer…)

Schildklier mythes

Een traag werkende schildklier is hetzelfde als een tekort aan schildklierhormonen.

Nee, tekort aan schildklierhormoon kan ook ontstaan doordat de hypofyse de schildklier onvoldoende aanstuurt. Dan werkt de schildklier in principe goed. Als je het gaspedaal uit een splinternieuwe auto sloopt, is de motor meestal nog prima.

Bij hyperthyreoïdie is er sprake van een overschot aan schildklierhormonen.

Ja, maar eigenlijk heet dat thyreotoxicose. Over hyperthyreoïdie wordt gesproken als de schildklier ZELF te snel werkt. Er zijn meerdere andere redenen voor een verhoogd gehalte schildklierhormoon.

Juist voor een traag werkende schildklier is de consumptie van jodium ontzettend belangrijk.

Dat geldt niet als de oorzaak in onvoldoende aansturing door bv. de hypofyse ligt. Bij permanente hypothyreoidie heeft het geven van alleen jodium suppletie nauwelijks tot geen effect.

Oorzaken van een traag werkende schildklier kunnen zijn: ◾ Ziekte van Hashimoto: de ziekte van Hashimoto is een auto-immuunziekte ◾ Een behandeling met radioactief jodium ◾ Gebruik van jodiumhoudende geneesmiddelen ◾ Een aangeboren afwijking ◾ Een schildklierontsteking

Schildklierontsteking gaat gepaard met celverval, waardoor te veel schildklierhormoon in de bloedsomloop terecht komt. Er ontstaat thyreotoxicose. Vaak wordt deze gevolgd door een periode van te lage schildklierhormoon waarden. Meestal (>90%) herstelt de normale schildklierfunctie.

Mensen met een traag werkende schildklier hebben vaak te leiden onder allerlei vage klachten…

De laatste keer dat ik keek vond  Van Dale ‘lijden’ een betere omschrijving.

Mensen met een traag werkende schildklier hebben vaak te leiden onder allerlei vage klachten met een niet direct aanwijsbare oorzaak.

Helaas klopt dit niet, ongeveer de helft van de patiënten met hypothyreoïdie wordt bij toeval gevonden. De kwaliteit van leven van velen van hen verschilt niet van die van mensen met een normale schildklier. Soms worden TSH waarden van boven de 100 gevonden bij mensen, die aangeven zich gezond te voelen! Bron: http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/thy.2013.0017

25% Van de mensen met een depressie kampt met een niet goed werkende schildklier.

Literatuur referenties a.u.b. !!

Helaas wordt de bio-identieke variant bij een traag werkende schildklier maar door weinig artsen voorgeschreven. De reguliere geneeskunde geeft nog altijd de voorkeur aan synthetische, gepatenteerde medicijnen, waarop veel meer kan worden verdiend.

Het is altijd leuk om dokters de schuld te geven en financieel voordeel toe te dichten. Dit lijkt me desalniettemin een domme opmerking. Een jaar lang thyrax kost minder dan 40 Euro. Armour Thyroid kost rond de 50 dollar per 100 stuks van 15 mg. 100 tabletten van 90 mg kosten rond de 90 dollar. Je neemt zo’n 365 pillen per jaar.

Voor een aardig overzicht van klachten bij gebruik van Armour: http://www.consumeraffairs.com/rx/armour.html

Toch kunnen sommige mensen baat hebben bij een combinatie van T4 en T3, als zij hypothyreoïdie hebben. Bron: http://press.endocrine.org/doi/abs/10.1210/jc.2011-3399?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%3dpubmed, en >20 jaar persoonlijke ervaring als endocrinoloog.

 

Riedel

Als je op Wikipedia de naam Riedel opzoekt, kom je een drankenfabrikant en een fabrikant van wijnglazen tegen. Ook een Duitse voetballer, een discuswerper en een filosoof heten Riedel. Geen van hen is echter de naamgever van een bijzondere en zeldzame ontsteking van de schildklier, de Riedel’se thyreoiditis. De website van SON verzucht al dat er heel weinig Nederlandstalige informatie over dit Riedel struma is (http://goo.gl/qmHHhZ). Bij deze ontsteking wordt erg veel bindweefsel in de schildklier geproduceerd, en ontstaat een hard struma. Riedel was hoofd van de Chirurgische Kliniek in Jena, en hij was in 1896 de eerste die publiceerde over deze bijzondere schildklierziekte, die hij als een ‘eisenharter Tumor’ beschreef.

ScreenHunter_03 Jan. 02 20.27

De oorspronkelijke beschrijving door dr. Riedel, in dit geval van de 2e patiënt die hij in een periode van 12 jaar geopereerd heeft.

Zo’n 10-15 jaar geleden ging men zich realiseren dat deze ontsteking van de schildklier best wel eens verband zou kunnen houden met een aantal andere zeldzame aandoeningen, waarbij overmatige ophoping van bindweefsel een rol speelt. Bij één van deze aandoeningen is er sprake van overmatig bindweefsel in de buik, welke ziekte in 1905 als eerste werd beschreven door de in Parijs werkzame Cubaanse uroloog Albarran. Op de Franse versie van Wikipedia staat over hem een fraaie biografie (http://goo.gl/yOK6Bg). We weten nu dat deze bindweefsel ophopingen veroorzaakt worden door immuunantistoffen van de klasse IgG4, die door bepaalde bloedcellen worden gemaakt. Helaas, ook al is een deel van het ontstaan van deze aandoeningen nu opgehelderd, de werkelijke oorzaak, het waarom van deze ziekten, blijft nog steeds duister, evenmin als we weten wat de beste behandeling is.

Omdat deze aandoeningen zo zeldzaam zijn, schiet wetenschappelijk onderzoek naar oorzaak en behandeling niet erg op. Er is ook überhaupt weinig geld beschikbaar voor goed onderzoek naar zeldzame aandoeningen. Op Pubmed, de website met meer dan 3 miljoen wetenschappelijke publicaties, telde ik er slechts 20 waarin iets wordt gezegd over Riedel struma. Operatief ingrijpen kan door de vergroeiïngen van bindweefsel met het omliggende weefsel tot ernstige complicaties leiden. Prednison (bijnierschorshormoon) wordt als behandeling genoemd, maar lang niet alle patiënten reageren hier goed op. Omdat in één publicatie werd beschreven dat enkele personen succesvol waren behandeld met het middel tamoxifen, dat onder andere wordt gebruikt bij borstkanker, heb ik dit ook aan één van mijn patiënten met Riedel struma voorgeschreven. Zij had aanvankelijk een groot en heel hard struma. Door de tamoxifen is haar schildklier aanzienlijk geslonken, en de ademhaling is niet meer belemmerd. Gelukkig kunnen ook zeldzame aandoeningen soms effectief worden behandeld.

Dit stukje verscheen in druk in december 2013 in het tijdschrift Schild, magazine van Schildklier Organisaties Nederland.

 

De IEMO 80+ Schildklier Studie

Binnenkort gaat in Nederland de IEMO 80+ Schildklier Studie van start. Het doel van deze is om te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van behandeling van schildklierhormoon bij ouderen met een licht verminderde schildklierwerking. Het onderzoek is specifiek gericht op het voorkómen van hart- en vaatziekten, én het verbeteren van kwaliteit van leven (bijvoorbeeld door verminderen van vermoeidsheidsklachten), spierkracht en denkvermogen.

Schildklierhormoon heeft verschillende belangrijke functies in het lichaam, bijvoorbeeld het ondersteunen van de werking van hart- en bloedvaten, van spieren, van de hersenen en van de stofwisseling. Wanneer er een duidelijk tekort aan schildklierhormoon is, kan dit de werking van het lichaam belemmeren.

Bij een licht verminderde schildklierwerking is de schildklierhormoonspiegel binnen de normale waarden, maar zijn er in het bloed tekenen dat het lichaam de schildklier harder wil laten werken. Dit wordt meestal bij toeval ontdekt. De afwijkende bloedwaarde komt veel voor bij ouderen: van de mensen boven de 65 jaar heeft 1 op de 6 mogelijk een licht verminderde schildklierwerking.

Het is onbekend of het nuttig is om ouderen met een licht verminderde schildklierwerking te gaan behandelen met schildklierhormoon. We weten dat het hebben van licht verminderde schildklierwerking een iets hogere kans geeft op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Uit eerder kleinschalig onderzoek blijkt dat het behandelen met schildklierhormoon mogelijk positieve effecten heeft op hart- en bloedvaten bij ouderen met een licht verminderde schildklierwerking. Anderzijds heeft het slikken van schildklierhormoon mogelijk ook nadelen. Zowel de voor- als nadelen zijn nooit onomstotelijk bewezen.

In totaal doen 450 personen in Nederland mee aan de IEMO 80+ Schildklier Studie.

‘IEMO 80+’ houdt in dat de studie wordt uitgevoerd bij mensen van 80 jaar en ouder. IEMO staat voor het Institute for Evidence-Based Medicine in Old Age, het instituut dat de studie coördineert.

Op de foto vindt u de belangrijkste onderzoekers van de IEMO 80+ studie.

iemo

 

 

 

 

 

 

 

 

V.l.n.r.: Dr. Wendy den Elzen (LUMC), Prof.dr. Jacobijn Gussekloo (LUMC), Dr. Sophia de Rooij (AMC), Dr. Francesco Mattace-Raso (ErasmusMC), Prof.dr. Bruce Wolffenbuttel (UMCG), Dr. Simon Mooijaart (IEMO), Charlotte van Beuzekom (IEMO), Dr. Robin Peeters (ErasmusMC). Niet op de foto: Dr. Barbara van Munster (AMC), Dr. Karen Broekhuizen (IEMO)

Waarom je als WordPress gebruiker de inlognaam admin moet aanpassen.

Het is absoluut noodzakelijk om als WordPress gebruiker  de standaard ‘admin’ inlognaam te vervangen door een eigen gebruikersnaam. Anders loop je het risico dat je site gehackt wordt. Zo nu en dan heeft deze site ook last van pogingen tot hacken, maar gelukkig niet zoveel als de gebruikers op mijndomein.nl is overkomen: 5 miljoen aanvallen / inlogpogingen binnen 24 uur.

Lees hierover meer op: http://nieuws.mijndomein.nl/2013/08/27/massale-wordpress-aanvallen-door-onveilige-gebruikersnaam/#more-12835

 

Citaat van de maand

Bloggen geeft mensen de mogelijkheid om zonder enige wetenschappelijke onderbouwing te pretenderen kennis van zaken te hebben.

Circulating alpha-klotho levels

Diabetes is associated with a high incidence of macrovascular disease (MVD), including peripheral and coronary artery disease. Circulating soluble-Klotho (sKlotho) is produced in the kidney and is a putative anti-aging and vasculoprotective hormone. Reduced Klotho levels may therefore increase cardiovascular risk in diabetes. We investigated if sKlotho levels are decreased in type 2 diabetes and associate with MVD in the absence of diabetic nephropathy, and whether hyperglycemia affects renal Klotho production in vitro and in vivo.

The full paper was published in Cardiovascular Diabetology (impact factor 4.21) by: van Ark J, Hammes HP, van Dijk MC, Lexis CP, van der Horst IC, Zeebregts CJ, Vervloet MG, Wolffenbuttel BHR, van Goor H, Hillebrands JL. , and can be read at: http://www.cardiab.com/content/12/1/116